ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

707

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

« 1 » و قوى و مستوى ، و اين از قبل كمى اين خلط بوذ « 2 » ، باز عظم « 1 » و سرعت و تواتر از قبل كرمى اين خلط بوذ ، و بيشتر به آخر تابستان آيذ و به اول تيرماه جنانك مطبقه به آخر زمستان ايد و « 3 » بهاركاه « 3 » ، و بيشتر انكسها را آيد كه مزاج ايشان كرم « 4 » خشك بوذ يا شرابهاء صرف و « 4 » قوى و داروهاء كرم خورده بوند و غذاهاء صفرائى بسيار خورده بوند يا رنجها بسيار كشيده بوند يا جماع بسيار كرده بوند و بخاصه بدان وقت كه مردمان را تب غب بسيار آمذه بوذ ، اكنون بيش كمان نماند كه اين تب غب « 5 » بوذ و تب غب « 6 » خالص بوذ از ان « 5 » عفونت صفرا محض بوذ كورا قرمزى « 7 » كويند ، و غير خالص از ان صفرا بوذ كورا محىّ كويند ، باز از زنكارى و نيلى تب « 8 » نيايذ جه اندر تن بسيار نمانذ « 8 » تا ببوسدى جه بقى و « 9 » باسهال بيرون آيذ و بدين تبها بوذ كى « 9 » قى كرّاثى آيذ و ان بذ بوذ و بيشتر علامت هلاك بوذ . باز علاج اين تب مانندهء « 10 » تب محرقه « 11 » بوذ و مطبقه « 11 » مكر كخون برنبايذ داشتن الا انكاه كى علامات « 12 » امتلا ظاهر كردذ ، و « 13 » بوذ كه بدين تب « 13 » كرما بتر بوذ تطفيت بايذ كردن بسيار « 14 » ، ( f . 564 ) و بدانك « 15 » مايهء خشك بوذ ترطيب بايذ كردن بسيار ، و بدانك سبب « 15 » صفرا بوذ صفرا بايذ آوردن بجيزى كه كرم نبوذ جن خيارجنبر و خرماى هندو و به آلو « 16 » و ترنكبين و اب كسنى و عنّاب و شكّر ، كه اين‌جنين داروها هم صفرا كم كنند « 17 » و

--> ( 1 - 1 ) - ف : ندارد ( 2 ) - ب ه : وز سبكى او ( 3 - 3 ) - ف : به اول بهاركاه ( 4 - 4 ) - ف : و خشك بوذه بوذ يا شرابها صرف ( 5 - 5 ) - ف : خالص از ان ( 6 ) - ب ه : جون ( 7 ) - ف : قرمزى . م : قرميزى ( 8 - 8 ) - ف : ايذ چه اندر تن بسيار نمانند ( 9 - 9 ) - ف : اسهال بيرون ايذ و بود بذين تبها ( 10 ) - ب ه : علاج ( 11 - 11 ) - ف : و مطبقه ( 12 ) - ف : علامت ( 13 - 13 ) - ف : بذين تب بوذ كه ( 14 ) - ب ه : و بود كى بذين . . . بود تطفيت بايذ كرد . ( 15 - 15 ) - ف : ندارد ( 16 ) - ف : « و به آلو » ندارد ( 17 ) - ف : كم كنذ